Samen onderweg met de buurtbus

Ruben: Stel je voor: een klein busje met acht zitplaatsen, gereden door enthousiaste vrijwilligers, dat voorkomt dat een heel dorp geïsoleerd raakt van de buitenwereld. Zonder deze bus kunnen veel mensen op het platteland simpelweg niet naar de dokter, de supermarkt of het treinstation.

Ruben: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Ruben. Vandaag praat ik met Henk, achtenvijftig jaar. Hij is al vijf jaar chauffeur op de buurtbus in Gelderland. Henk, ontzettend fijn dat je er bent.

Henk: Dank je wel, Ruben. Machtig mooi om hier te zijn en over ons busje te vertellen.

Ruben: Henk, neem ons eens mee naar het begin. Hoe kwam je er eigenlijk bij om op zo'n buurtbus te gaan rijden?

Henk: Nou… dat begon een jaar of zes geleden. Ik ging wat minder werken bij mijn gewone baan en zocht iets nuttigs voor de vrije ochtenden. Mijn vader woonde destijds in een klein dorp waar de grote streekbus was geschrapt. Er reden geen gewone bussen meer. Hij heeft geen auto, dus hij kwam bijna het dorp niet meer uit. Toen zag ik zo'n wit buurtbusje rijden, zo'n klein busje voor maximaal acht passagiers. Ik dacht meteen: hey, dat is fantastisch werk. Ik heb me aangemeld bij de vereniging en nu zit ik elke dinsdag- en donderdagochtend achter het stuur.

Ruben: En hoe werkt dat precies? Is zo'n buurtbus nou echt een officieel onderdeel van het openbaar vervoer?

Henk: Ja, absoluut. Veel mensen denken dat het een soort particuliere taxi is, maar het is echt openbaar vervoer. We rijden een vaste route volgens een dienstregeling, van dorp naar dorp en naar het dichtstbijzijnde treinstation. Passagiers checken gewoon in met hun OV-chipkaart of ze pinnen bij mij voor een kaartje. Alleen de chauffeur, dat ben ik dus, werkt op vrijwillige basis.

Ruben: Wat bijzonder. En wat voor mensen stappen er gedurende de ochtend bij jou in?

Henk: Nou, dat wisselt heel sterk per uur! 's Ochtends vroeg om zeven uur zijn het voornamentlijk scholieren en studenten. Die moeten naar het middelbaar onderwijs of de trein in het stadje verderop. En vanaf een uur of negen zie je vooral de oudere dorpsgenoten instappen. Die gaan naar de weekmarkt, de fysiotherapeut, de kapper of gewoon op visite bij familie twee dorpen verderop.

Ruben: Het klinkt alsof de bus meer is dan alleen vervoer. Is het ook een sociale plek?

Henk: Ja, honderd procent. Dat is misschien nog wel het belangrijkste deel van mijn werk. Midden op het platteland zijn de afstanden groot. Als je geen auto hebt of niet meer durft te rijden, wordt je wereld heel snel heel klein. In onze buurtbus kennen de meeste passagiers elkaar. Ze maken een praatje, wisselen nieuws uit… En soms merk ik dat ik de enige persoon ben die iemand die dag spreekt. Dan betekent een vriendelijke "goedemorgen" ontzettend veel.

Ruben: Hm, dat is heel waardevol. Gebeurt het vaak dat je echt een vertrouwensband opbouwt met de vaste reizigers?

Henk: Jazeker. Je leert de mensen echt kennen. Ik herinner me mevrouw De Jong. Ze is vierenachttachtig en stapt trouw elke donderdag om tien uur in voor haar boodschappen. Maar op een ochtend stond ze niet bij de halte. Ik vond dat vreemd, want ze is er echt altijd. Toen ben ik even kort gestopt en heb ik aangebeld bij haar voordeur. Wat bleek? Ze was haar huissleutels kwijt en durfde de deur niet achter zich dicht te trekken! [laughs] Ik ben even mee naar binnen gelopen, we hebben samen gezocht, de sleutels gevonden op de keukentafel, en ze kon gewoon gezellig mee met het busje.

Ruben: [laughs] Wauw, wat een prachtig verhaal. Dat maakt jouw rol wel echt heel anders dan die van een gewone buschauffeur in de grote stad.

Henk: Ja, dat is het grote verschil. Wij hebben geen enorm strakke schema's waar elke seconde telt. Natuurlijk proberen we op tijd te rijden, maar als iemand wat slechter ter been is, wachten we gerust dertig seconden extra. En ik loop gerust even mee als een tas met boodschappen erg zwaar is.

Ruben: Zijn er ook momenten dat het werk fysiek of mentaal uitdagend is? Want de wegen op het platteland zijn soms smal.

Henk: [sighs] O, jazeker. In de winter als het glad is, of tijdens een flinke herfststorm met veel wind op de polderwegen… nou, dan moet je je kop er echt goed bij houden. Je rijdt op smalle polderdijken met diepe slooten aan de zijkant. Als er dan een grote vrachtwagen als tegenligger aankomt, moet je heel precies sturen. Je draagt toch de verantwoordelijkheid voor acht mensen in je bus.

Ruben: Ja, dat kan ik me goed voorstellen. Krijgen jullie daar ook training voor?

Henk: Ja hoor. Elke chauffeur krijgt een uitgebreide medische keuring en een speciale rijvaardigheidstraining voordat je de weg op mag. Veiligheid staat altijd voorop.

Ruben: En wat geeft jou persoonlijk de meeste voldoening na zo'n ochtend op de bus?

Henk: Het gevoel dat je echt iets betekent voor de gemeenschap. Als een oudere dame uitstapt en zegt: "Henk, dankzij jou kan ik vandaag toch lekker naar mijn vriendin", dan ga ik met een glimlach naar huis. Het houdt de dorpen leefbaar en het geeft mij een ontzettend fijn doel in mijn week.

Ruben: Prachtig gezegd. Henk, tot slot: wat wil je onze luisteraars meegeven over reizen en onderweg zijn?

Henk: Kijk eens wat vaker om je heen als je reist. Snelheid en efficiëntie zijn niet alles in het leven. Soms is een wat langzamere reis, met een klein buurtbusje door het groen en een mooi gesprek met de mens naast je, veel waardevoller dan gehaast van A naar B vliegen.

Ruben: Wat een inspirerende gedachte. Reizen gaat niet alleen om de bestemming, maar ook om de verbinding onderweg. Henk, ontzettend bedankt voor dit warme gesprek en heel veel plezier op de weg!

Henk: Graag gedaan, Ruben. Tot ziens!

Ruben: Het hele transcript van deze aflevering vind je gratis op talkdutch punt nl.