Als elke seconde telt: burgerhulpverlener Stefan

Eva: Wat doe je als je telefoon opeens luid afgaat en de melding zegt dat iemand twee straten verderop een hartstilstand heeft? Blokkeer je, of ren je er meteen naartoe?

Eva: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Eva. Vandaag praat ik met de drieënveertigjarige Stefan. Stefan is al zes jaar actief als burgerhulpverlener via HartslagNu. Welkom Stefan, wat fijn dat je er bent.

Stefan: Dank je wel, Eva. Leuk om er te zijn.

Eva: Mijn eerste vraag is meteen heel praktisch: hoe werkt dat precies als zo'n oproep op je telefoon binnenkomt?

Stefan: Nou... de eerste keer schrik je je natuurlijk een hoedje. Mijn telefoon maakt een heel hard en doordringend geluid. Dat signaal gaat zelfs af als de telefoon op stil staat. Op het scherm zie ik meteen een adres en de melding dat er iemand reanimatie nodig heeft. Dan moet je binnen een paar seconden beslissen: kan ik nu weg?

Eva: En als je op dat moment op de bank zit te eten, laat je alles meteen uit je handen vallen?

Stefan: Ja, letterlijk. Je trekt je schoenen aan, pakt je jas en je rent de deur uit. Of je pakt de fiets, afhankelijk van hoe ver het adres precies is. In de app staat ook vaak of je eerst ergens in de buurt een AED moet ophalen, zo'n draagbaar apparaat dat een stroomstoot kan geven bij een hartstilstand.

Eva: Hm, dus je weet op dat moment eigenlijk nog helemaal niet wat je precies gaat aantreffen.

Stefan: Klopt. En dat maakt het de eerste paar keer best wel spannend. Je weet alleen dat elke seconde telt. De eerste zes minuten bij een reanimatie zijn cruciaal voor de overlevingskans. Omdat burgerhulpverleners gewoon in de buurt wonen of werken, zijn wij er soms sneller dan de ambulance.

Eva: Dat kan ik me heel goed voorstellen. Hoe ben je eigenlijk ooit op het idee gekomen om je hiervoor aan te melden?

Stefan: Dat was na een EHBO-cursus via mijn werk. De trainer vertelde heel enthousiast over het netwerk van HartslagNu in Nederland. Ik dacht toen bij mezelf: ik kan nu wel reanimeren, maar wat heb je aan die kennis als je het alleen op kantoor gebruikt? In je eigen buurt kun je er echt direct iets mee doen voor je buren.

Eva: En hoe reageren mensen in de straat als jij opeens aan komt rennen?

Stefan: Meestal heel opgelucht. Familieleden of voorbijgangers zijn vaak enorm geschrokken en in paniek. Als er dan iemand binnenstapt die rust uitstraalt en weet wat hij moet doen, brengt dat meteen een beetje kalmte. Je zegt heel kort: "Ik ben burgerhulpverlener, ik kom helpen." En dan begin je meteen met borstcompressies.

Eva: Ja, precies. En op zo'n moment denk je waarschijnlijk niet meer heel diep na, maar doe je gewoon wat je geleerd hebt.

Stefan: Precies. Het wordt op dat moment echt spiergeheugen. Duwen op de borst, tellen, beademen. Samen met de andere hulpverleners die aankomen verdeel je heel snel de taken. De een reanimeert, de ander sluit de AED aan. Je werkt samen als een geoliede machine, ook al ken je elkaar helemaal niet.

Eva: Wat bijzonder eigenlijk dat vreemden zo snel samenwerken. Hoeveel oproepen heb je in die zes jaar nu gehad?

Stefan: Ik denk nu zo'n vijftien oproepen. Niet elke oproep leidt tot een daadwerkelijke reanimatie hoor. Soms ben je onderweg en krijg je op je telefoon het bericht dat er al genoeg hulpverleners ter plaatse zijn. Dan kun je weer rustig omdraaien en naar huis lopen. Maar de keren dat je er wel als eerste bent... [sighs] ja, die vergeet je niet zomaar.

Eva: Dat snap ik heel goed. Dat moet fysiek en mentaal een behoorlijke impact hebben. Hoe verwerk je zoiets na afloop?

Stefan: Nou... hoe zeg ik dat. Na een reanimatie komt de ambulancebroeder of de politie vaak nog even kort met je praten. Ze vragen hoe het met je gaat en bedanken je. Maar daarna loop je terug naar je eigen huis, naar je gezin, en gaat het gewone leven weer door. Dat is soms wel even een vreemde overgang. Je hebt net voor iemands leven geknokt en tien minuten later sta je de vaatwasser in te ruimen.

Eva: Oké... dat is inderdaad een bizar contrast. Is er vanuit de organisatie ook nazorg als het een moeilijke ervaring was?

Stefan: Gelukkig wel. Je kunt altijd bellen met de hulplijn voor professionele ondersteuning. En na elke inzet krijg je een automatisch berichtje waarin gevraagd wordt hoe het met je gaat. Ook hoor je later vaak via een anoniem systeem of de patiënt naar het ziekenhuis is gebracht en het heeft overleefd. Als je hoort dat iemand door jouw snelle hulp weer gezond naar huis mag, geeft dat een onbeschrijflijk mooi gevoel.

Eva: Wauw. Dat kan ik me heel goed voorstellen. Heeft deze rol jouw eigen kijk op het leven of je eigen gezondheid veranderd?

Stefan: Absoluut. Je leert heel snel hoe kwetsbaar het menselijk lichaam eigenlijk is. Een hartstilstand kan iedereen overkomen, jong en oud, gezond of niet. Het heeft mij veel bewuster gemaakt van de waarde van gezondheid en hoe belangrijk het is dat we een beetje op elkaar letten in onze eigen buurt.

Eva: Een heel mooie gedachte. Tot slot, Stefan: wat zou je onze luisteraars willen meegeven die er over nadenken om een reanimatiecursus te volgen?

Stefan: Wacht niet tot er iets gebeurt in je eigen familie of vriendenkring. Zo's cursus duurt maar een paar uurtjes, maar de kennis die je leert is goud waard. Je kunt er echt het verschil mee maken tussen leven en dood. En geloof me, dat gevoel dat je iemand hebt kunnen helpen, is onbetaalbaar.

Eva: Dank je wel voor dit indrukwekkende gesprek, Stefan. En heel erg bedankt voor het belangrijke werk dat je doet in jouw wijk.

Stefan: Heel graag gedaan, Eva.

Eva: Wat een bijzonder verhaal van Stefan over hoe simpel het eigenlijk kan zijn om écht iets te betekenen voor iemand anders in nood. Het hele transcript van deze aflevering vind je gratis op talkdutch punt nl.