Bewust alcoholvrij: de 'sober curious' levensstijl van Laura

Eva: Is een gezellige avond in Nederland eigenlijk wel compleet zonder een glas bier of wijn? Tegenwoordig kiezen steeds meer mensen er bewust voor om de alcohol te laten staan, ook wel de 'sober curious'-beweging genoemd.

Eva: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Eva. Vandaag praat ik met Laura, achtendertig jaar oud en grafisch ontwerper. Twee jaar geleden besloot zij om de alcohol volledig uit haar leven te schrappen. Niet vanwege een zware verslaving, maar simpelweg omdat ze zich fitter en mentaal sterker wilde voelen. Laura, ontzettend fijn dat je hier bent om je verhaal te delen.

Laura: Dank je wel, Eva. Ik vind het heel erg leuk om hier te zijn en erover te praten.

Eva: Laten we meteen bij het begin beginnen. Twee jaar geleden nam je die bescision. Was er een specifiek moment waarop de emmer overliep, of was het een geleidelijk proces?

Laura: Nou... het was eigenlijk geen groot, dramatisch moment. Het was echt een optelsom van kleine, irritante dingen. Ik merkte al een tijdje dat ik na een gezellig weekend met een paar wijntjes op maandag en dinsdag een soort mist in mijn hoofd had. Ik was snel geïrriteerd, mijn concentratie was slecht en mijn slaapkwaliteit was echt dramatisch. Op een zondagochtend werd ik wakker met zo'n zeurende hoofdpijn en ik dacht: waarom doe ik dit mezelf eigenlijk aan? Ik ben dertig plus, ik wil me gewoon fit voelen. Toen besloot ik als experiment om één maand lang helemaal niets te drinken. En ja... die ene maand is inmiddels dus twee jaar geworden.

Eva: Hm, één maand werd twee jaar. Dat is nogal een stap. Maar in Nederland is alcohol natuurlijk enorm verweven met gezelligheid. De legendarische 'vrijdagmiddagborrel' op het werk, verjaardagen, etentjes... Hoe reageerde je omgeving toen die eerste maand voorbij was en je besloot om door te gaan?

Laura: [laughs] Nou, in het begin vonden mensen het vooral heel erg ingewikkeld. Er heerst in Nederland echt een hardnekkige borrelcultuur. Als je geen alcohol drinkt, moet je jezelf constant verdedigen. Mensen vragen direct: "Ben je zwanger?" of "Ben je ziek?". Of ze reageren een beetje defensief, alsof mijn keuze een aanval is op hun eigen drinkgedrag. Dan zeiden ze: "Ah joh, eentje kan toch wel? Doe niet zo ongezellig!" Dat vond ik in het begin best wel lastig te handelen.

Eva: Ja, dat kan ik me heel goed voorstellen. Die sociale druk is vaak heel subtiel, maar wel heel dwingend. Waarom denk je dat we dat zo 'ongezellig' vinden als iemand niet meedrinkt? Wat zit daarachter?

Laura: Ik denk dat alcohol fungeert als een soort sociale lijm. Het haalt de scherpe randjes van de dag eraf en iedereen wordt een beetje losser. Als er dan één persoon nuchter blijft, voelt dat voor anderen soms alsof er een spiegel wordt voorgehouden. Alsof diegene de boel zit te observeren en te beoordelen. Terwijl ik daar natuurlijk helemaal niet mee bezig was! Ik wilde gewoon de volgende dag fatsoenlijk kunnen opstaan.

Eva: Precies, het is jouw persoonlijke keuze voor jouw eigen lichaam. Maar hoe ging je daar dan praktisch mee om? Want je wil natuurlijk ook niet de sfeerspoiler zijn op een feestje.

Laura: Klopt, dat was echt even zoeken. In het begin vond ik het doodeng om op een netwerkborrel te staan met een glaasje kraanwater. Ik voelde me heel ongemakkelijk. Maar na een tijdje ontwikkelde ik handige strategieën. Ik zorgde ervoor dat ik altijd een feestelijk alternatief had. Tegenwoordig heb je fantastische alcoholvrije speciaalbieren of mocktails met gember en limoen. Als je glas er gezellig uitziet, stellen mensen simpelweg geen vragen meer. En eerlijk is eerlijk: na een uur of elf 's avonds herhaalt iedereen zich toch alleen maar [laughs]. Dat is voor mij meestal het perfecte moment om stilletjes mijn jas te pakken en naar huis te gaan.

Eva: [laughs] Ja, dat herken ik wel! Maar hoe zit het met de mentale kant van het verhaal? Veel mensen gebruiken een glas wijn of bier als beloning na een stressvolle werkweek. Hoe ontspan je nu na een intensieve dag achter je computer?

Laura: Dat was inderdaad de allergrootste uitdaging. Die overgang van de drukke werkmodus naar de ontspanning, dat deed ik voorheen echt met die eerste slok wijn. Toen dat wegviel, moest ik nieuwe rituelen creëren. Ik ben veel meer gaan wandelen aan het einde van de middag. Gewoon even twintig minuten door het park om mijn hoofd leeg te maken. Of ik neem een warme douche en zet een kop goede kruidenthee. Wat ik vooral heb geleerd, is dat de ontspanning die alcohol je geeft, eigenlijk schijnrust is. Het verdooft je wel even, maar je lichaam moet 's nachts keihard werken om die gifstoffen af te breken. Nu ik niet meer drink, voel ik me mentaal veel stabieler. De emotionele pieken en dalen zijn vlakker geworden en ik heb veel meer rust in mijn hoofd.

Eva: Dat klinkt als een enorme winst voor je mentale gezondheid. Maar zijn er ook momenten dat je de alcohol oprecht mist? Bijvoorbeeld tijdens een chic diner in een restaurant, waar de wijnkaart een grote rol speelt?

Laura: Ja, absoluut. Ik ga niet liegen, dat zijn de momenten waarop ik het nog wel eens mis. Een mooie, complexe rode wijn die perfect past bij een gerecht, dat is echt een smaaksensatie. Gelukkig zie je dat de Nederlandse horeca daar enorm in meebeweegt. Steeds meer goede restaurants bieden tegenwoordig een alcoholvrij arrangement aan. Dat zijn dan geen zoete limonades, maar complexe drankjes op basis van gefermenteerde thee, kruiden en specerijen. Dat maakt de culinaire ervaring net zo bijzonder en volwaardig.

Eva: Wat goed dat de markt daar zo op inspeelt. Je ziet ook in de supermarkt dat het schap met alcoholvrije bieren en wijnen gigantisch is geworden. Het lijkt bijna een trend te worden om bewuster met alcohol om te gaan. Merk je dat ook om je heen?

Laura: Ja, absoluut. Sinds ik er zo open over praat, merk ik dat ik anderen inspireer. Collega's of vrienden komen vaak naar me toe om te vragen hoe ik dat nou doe. Ze zien dat ik nog steeds plezier heb, dat ik nog steeds dans op feestjes, maar dat ik er wel veel frisser en fitter uitzie. Ik probeer overigens nooit belerend te zijn, hoor. Iedereen moet absoluut zijn eigen keuzes maken. Maar ik hoop wel dat we in Nederland langzaam naar een cultuur toe groeien waarin géén alcohol drinken de geaccepteerde norm is, en dat je niet meer hoeft uit te leggen waarom je níét drinkt. Dat zou het voor heel veel mensen een stuk makkelijker maken.

Eva: Ja, dat zou een mooie maatschappelijke verandering zijn. Gewoon de vrijheid hebben om te kiezen wat goed voelt voor jouw lichaam, zonder sociale druk. Laura, we naderen alweer het einde van ons gesprek. Wat zou jij onze luisteraars willen meegeven die misschien ook twijfelen over hun alcoholgedrag, of die nieuwsgierig zijn naar een alcoholvrij leven?

Laura: Mijn belangrijkste tip is: begin klein en zie het als een experiment. Spreek bijvoorbeeld met jezelf af om dertig dagen geen alcohol te drinken. Wees oprecht nieuwsgierig naar wat er gebeurt met je slaap, je energieniveau en je humeur. En wees vooral niet te streng voor jezelf als het een keer misgaat. Het is geen examen waarvoor je kunt zakken, maar een ontdekkingsreis naar een gezondere versie van jezelf.

Eva: Wat een prachtige, bemoedigende woorden om mee af te sluiten. Laura, ontzettend bedankt voor je komst naar de studio en voor je inspirerende en openhartige verhaal.

Laura: Heel graag gedaan, Eva. Dank je wel voor de uitnodiging.

Eva: En voor onze luisteraars: een gezonde verandering in je levensstijl hoeft dus absoluut niet te betekenen dat het leven saai of minder gezellig wordt. Integendeel, het kan juist deuren openen naar meer energie en helderheid.

Eva: Wil je dit gesprek op je gemak nalezen? Het volledige transcript vind je gratis op talkdutch punt nl.