De vijand in mijn oor: leven met tinnitus

Eva: Stel je voor: het is midden in de nacht, het is helemaal stil in huis, maar in je hoofd klinkt een harde, scherpe piep. En die piep gaat nooit meer weg.

Eva: Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met Marko. Hij is vierenveertig jaar en werkt als geluidstechnicus. Sinds vijf jaar heeft hij tinnitus, een constante ruis in zijn oren. We praten over de klap, de zoektocht en hoe hij uiteindelijk weer rust vond in zijn hoofd. Dag Marko.

Marko: Dag Eva. Fijn om hier te zijn.

Eva: Marko, hoe begon dat bij jou? Was er één specifiek moment waarop die piep begon?

Marko: Nou, eigenlijk wel. Ik werkte bij een groot concert. Ik stond dicht bij de luidsprekers. Het geluid was hard, heel hard. De volgende ochtend werd ik wakker met een piep in mijn linkeroor. Ik dacht: dat gaat wel weer over, zoals altijd. Maar na een week was de piep er nog steeds. En na een maand ook. Toen begon ik me echt zorgen te maken.

Eva: Ja, dat kan ik me voorstellen. Je werkt met geluid, dat is je beroep. Wat deed dat mentaal met je toen je besefte dat het niet wegging?

Marko: [sighs] Het was verschrikkelijk, eerlijk gezegd. Geluid is mijn leven, mijn passie en mijn werk. In het begin raakte ik in paniek. Ik dacht: mijn carrière is voorbij. Ik kon niet meer slapen. Overdag hoorde ik de piep overal doorheen. Ik werd heel prikkelbaar en somber. Het voelde alsof ik gevangen zat in mijn eigen hoofd.

Eva: Jeetje... gevangen in je eigen hoofd. Dat klinkt heel zwaar. Ging je meteen naar een arts?

Marko: Ja, natuurlijk. Ik ben naar de huisarts gegaan en daarna naar een KNO-arts in het ziekenhuis. Die deed allerlei testen. Mijn gehoor was gelukkig nog redelijk goed, maar de arts was heel eerlijk: er is geen medicijn voor tinnitus. Je moet ermee leren leven. Dat was een enorme klap. Leren leven met een vijand in je oor, hoe doe je dat?

Eva: Precies, want dat klinkt bijna onmogelijk. Hoe ben je die weg gaan zoeken? Want je zit hier nu, en je straalt eigenlijk best veel rust uit.

Marko: Dank je. Dat heeft echt tijd gekost, hoor. Zeker twee jaar. De ommekeer kwam toen ik begreep dat de piep zelf niet het grootste probleem was. Het probleem was mijn reactie erop. Elke keer als ik de piep hoorde, dacht ik: "Oh nee, daar is-ie weer, wat erg." Mijn lichaam maakte dan meteen stresshormonen aan. Mijn hart ging sneller kloppen. En door die stress werd de piep in mijn beleving nóg luider. Een soort cirkel waar ik niet uit kwam.

Eva: Ah, dus de stress maakte het geluid erger. En hoe heb je die cirkel doorbroken?

Marko: Door cognitieve gedragstherapie, speciaal voor tinnitus. Daar leerde ik om de piep neutraal te horen. Net als de koelkast die bromt, of het verkeer buiten. Het geluid is er wel, maar het betekent geen gevaar. Ik moest mijn brein trainen om het geluid te negeren. Dat ging heel langzaam. Eerst lukte het een kwartier, toen un uur, en nu hoor ik het soms urenlang niet eens, hoewel het er wel is.

Eva: Wat bijzonder dat je je hersenen zo kunt trainen. En je werk als geluidstechnicus? Doe je dat nog steeds?

Marko: Ja, gelukkig wel! Maar ik werk nu heel anders. Ik draag altijd professionele gehoorbescherming op maat. En ik neem veel meer pauzes. Als ik een uur heb gewerkt, ga ik even tien minuten naar een stille ruimte om mijn oren rust te geven. Mijn collega's begrijpen dat gelukkig. En ik doe nu ook vaker rustigere projecten, zoals podcasts mixen in plaats van harde liveconcerten.

Eva: Wat goed dat je je werk hebt kunnen aanpassen. Heb je ook in je dagelijks leven dingen veranderd?

Marko: Jazeker. Ik zoek veel meer de natuur op. Wandelen in het bos helpt me enorm. De wind door de bomen, fluitende vogels... dat zijn natuurlijke geluiden die de piep een beetje maskeren, maar op een heel ontspannen manier. En ik doe aan mindfulness. Dat helpt me om in het hier en nu te blijven en niet te vechten tegen wat er is. Acceptatie is echt het sleutelwoord geweest.

Eva: Acceptatie... Dat klinkt simpel, maar dat is het natuurlijk niet.

Marko: Nee, absoluut niet. Het is een proces van vallen en opstaan. Er zijn nog steeds dagen dat ik moe ben of stress heb, en dan is de piep direct weer luider. Maar nu raak ik niet meer in paniek. Ik denk dan: oké, mijn lichaam geeft een signaal dat ik het rustiger aan moet doen. De piep is nu mijn kompas geworden.

Eva: Wat een mooie manier om ernaar te kijken. Je kompas in plaats van je vijand. Marko, tot slot, wat wil je onze luisteraars meegeven die misschien ook last hebben van tinnitus of veel stress ervaren?

Marko: Geef de hoop niet op. In het begin denk je dat je leven voorbij is, maar je brein is ongelooflijk flexibel. En heel praktisch: bescherm je oren. Als je naar een concert of een festival gaat, doe oordoppen in. Je hebt maar één gehoor, wees er zuinig op.

Eva: Heel mooi gezegd. Dank je wel voor je openheid en dit inspirerende gesprek, Marko.

Marko: Graag gedaan, Eva.

Eva: Het hele transcript van deze aflevering vind je gratis op talkdutch punt nl.